السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
281
تفسير الميزان ( فارسي )
« إِنَّ مَثَلَ عِيسى عِنْدَ اللَّه كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَه مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَه كُنْ فَيَكُونُ » « 1 » چون در اين آيه داستان عيسى را تشبيه كرده به داستان پيدايش آدم . و خداى تعالى هر چند اين كلمه را در اغلب موارد كلامش با اضافه و قيد ذكر كرده ، مثلا فرموده : « وَنَفَخْتُ فِيه مِنْ رُوحِي » « 2 » ، و يا فرمود : « وَنَفَخَ فِيه مِنْ رُوحِه » « 3 » ، و يا فرموده : « فَأَرْسَلْنا إِلَيْها رُوحَنا » « 4 » ، و يا فرموده : « وَرُوحٌ مِنْه » « 5 » ، و يا فرموده : « وَأَيَّدْناه بِرُوحِ الْقُدُسِ » « 6 » ، و آياتى ديگر ( كه در آنها تعبير كرده به « روحم » ، « روح خود » ، « روحمان » ، « روحى از او » ، « روح القدس » و غيره ) . ليكن در بعضى از موارد هم بدون قيد ذكر كرده ، مثلا فرموده : « تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ » « 7 » ، كه از ظاهر آن بر مىآيد روح موجودى مستقل و مخلوقى آسمانى و غير ملائكه است . و نظير اين آيه به وجهى آيه زير است كه مىفرمايد : « تَعْرُجُ الْمَلائِكَةُ وَالرُّوحُ إِلَيْه فِي يَوْمٍ كانَ مِقْدارُه خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ » « 8 » . و اما روحى كه متعلق به انسان مىشود از آن تعبير كرده به « من روحى - از روح خودم » و يا « من روحه - از روح خودش » ، و در اين تعبير كلمه « من » را آورده كه بر مبدئيت دلالت دارد ، و نيز از تعلق آن به بدن انسان تعبير به نفخ كرده ، و از روحى كه مخصوص به مؤمنينش كرده به مثل آيه « وَأَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْه » « 9 » و يا تعبير نموده و در آن حرف « باء » را به كار برده كه بر سببيت دلالت دارد ، و روح را تاييد و تقويت خوانده ، و از روحى كه خاص انبيايش كرده به مثل جمله « وَأَيَّدْناه بِرُوحِ الْقُدُسِ » « 10 » ، تعبير نموده ، روح را به كلمه « قدس »
--> ( 1 ) مثل عيسى در نزد خدا ، همچون مثل آدم است كه او را از خاك آفريد و سپس به او فرمود موجود باش او هم فورا موجود شد . سوره آل عمران ، آيه 59 . ( 2 ) و در او از روح خود دميدم . سوره حجر ، آيه 29 . ( 3 ) و در او از روحش دميد . سوره سجده ، آيه 9 . ( 4 ) سوره مريم ، آيه 17 . ( 5 ) سوره نساء ، آيه 171 . ( 6 ) و او را به وسيله روح القدس تاييد نموديم . سوره بقره ، آيه 87 . ( 7 ) ملائكه و روح در شب قدر به اذن پروردگارشان و از هر امرى نازل مىشوند . سوره قدر ، آيه 4 . ( 8 ) ملائكه و روح در روزى كه مقدارش پنجاه هزار سال است به سوى او عروج مىكنند . سوره معارج ، آيه 4 . ( 9 ) و آنها را با روحى از جانب خود تاييد كرد . سوره مجادله ، آيه 22 . ( 10 ) سوره بقره ، آيه 87 .